Cấu trúc song song (Parallel Structure) là một trong những chủ điểm ngữ pháp quan trọng trong tiếng Anh, thường xuất hiện trong bài tập viết lại câu, tìm lỗi sai, hoàn thành câu và kỹ năng Writing. Quy tắc này yêu cầu các thành phần có cùng chức năng hoặc cùng cấp độ ý nghĩa trong câu phải được diễn đạt theo hình thức ngữ pháp tương ứng.

1. Cấu trúc song song trong tiếng Anh là gì?

Cấu trúc song song trong tiếng Anh, hay Parallel Structure hoặc Parallelism, là quy tắc sử dụng các từ, cụm từ hoặc mệnh đề có cùng chức năng ngữ pháp trong một câu theo hình thức tương ứng.

Nói đơn giản, nếu bạn liệt kê nhiều hành động, các động từ nên có cùng dạng; nếu liệt kê nhiều danh từ, các thành phần nên cùng là danh từ hoặc cụm danh từ.

Ví dụ 1: Cấu trúc song song đúng

  • She enjoys reading books, listening to music and watching movies.
  • (Cô ấy thích đọc sách, nghe nhạc và xem phim.)

Ba thành phần reading books, listening to music và watching movies đều có dạng V-ing.

Ví dụ 2: Cấu trúc song song sai

  • She enjoys reading books, listening to music and to watch movies.

Câu này không đảm bảo tính song song vì hai thành phần đầu là V-ing, trong khi thành phần cuối là động từ nguyên mẫu có to.

Cách sửa:

  • She enjoys reading books, listening to music and watching movies.

Có thể hiểu rằng cấu trúc song song giúp người đọc nhận ra mối quan hệ giữa các thành phần trong câu. Khi những thành phần này được trình bày theo cùng một hình thức, thông tin sẽ dễ theo dõi và ít gây nhầm lẫn hơn.

Vì sao cần học cấu trúc song song?

Cấu trúc song song có vai trò trong cả ngữ pháp và khả năng sử dụng tiếng Anh thực tế:

  • Viết câu chính xác hơn: Hạn chế lỗi kết hợp các dạng từ hoặc cấu trúc không tương ứng.
  • Diễn đạt mạch lạc: Giúp các ý được liệt kê hoặc so sánh có sự cân đối.
  • Làm bài thi hiệu quả: Hỗ trợ nhận diện lỗi sai, hoàn thành câu và lựa chọn đáp án đúng.
  • Nâng cao kỹ năng Writing: Giúp câu văn tự nhiên, rõ ràng và có tính liên kết.
  • Cải thiện Speaking: Giúp trình bày nhiều ý trong một câu mà không bị rời rạc.

2. Quy tắc cấu trúc song song trong tiếng Anh

Trước khi học các dạng cụ thể, bạn cần nắm 3 nguyên tắc cơ bản.

Quy tắc 1: Các thành phần được nối với nhau cần có hình thức ngữ pháp tương ứng

Khi liệt kê hoặc kết nối nhiều thành phần có cùng chức năng, hãy duy trì một dạng ngữ pháp nhất quán.

Ví dụ:

  • Sai: My hobbies include reading, swimming and to dance.
  • Đúng: My hobbies include reading, swimming and dancing.

Ba thành phần cùng là danh động từ V-ing.

Quy tắc 2: Các thành phần trong phép so sánh cần tương ứng về cấu trúc

Khi sử dụng các cấu trúc so sánh, cần đảm bảo hai đối tượng hoặc hai hành động được so sánh có sự tương ứng về mặt ngữ pháp và ý nghĩa.

Ví dụ:

  • Sai: She prefers reading books to watch television.
  • Đúng: She prefers reading books to watching television.

Cấu trúc prefer A to B trong ví dụ này sử dụng hai cụm V-ing tương ứng.

Quy tắc 3: Cấu trúc được lặp lại cần giữ tính nhất quán

Với các cặp liên từ như both…and, either…or, neither…nor và not only…but also, thành phần đứng sau hai vế nên có cấu trúc tương ứng.

Ví dụ:

  • Sai: She is not only intelligent but also works hard.
  • Đúng: She is not only intelligent but also hardworking.

Hai thành phần intelligent và hardworking đều là tính từ.

Lưu ý: Tính song song không có nghĩa là mọi từ trong câu phải giống nhau về hình thức. Quy tắc này chủ yếu áp dụng cho các thành phần có quan hệ tương đương về chức năng hoặc được đặt trong cùng một cấu trúc liệt kê, kết hợp hay so sánh.

3. 10 dạng cấu trúc song song phổ biến nhất trong tiếng Anh

Dưới đây là 10 nhóm cấu trúc người học nên ưu tiên ghi nhớ. Đây là cách phân nhóm kiến thức để ôn tập, không phải danh sách giới hạn tất cả các trường hợp có thể xuất hiện trong tiếng Anh.

Dạng 1: Cấu trúc song song trong câu liệt kê (Listing)

Đây là dạng phổ biến nhất. Khi liệt kê từ hai thành phần trở lên có cùng chức năng, bạn cần sử dụng hình thức ngữ pháp tương ứng.

Công thức:

  • A, B and C
  • A, B, C and D

Trong đó, A, B, C và D nên cùng loại từ hoặc cùng cấu trúc ngữ pháp.

Ví dụ:

Câu sai Câu đúng
She likes reading, to swim and dancing. She likes reading, swimming and dancing.
He is intelligent, hardworking and has creativity. He is intelligent, hardworking and creative.
We need to plan, preparing and evaluate the project. We need to plan, prepare and evaluate the project.
The job requires patience, communication and to solve problems. The job requires patience, communication and problem-solving skills.

Các nhóm cấu trúc thường gặp:

  • Danh từ + danh từ + danh từ: books, magazines and newspapers.
  • Tính từ + tính từ + tính từ: friendly, helpful and responsible.
  • V-ing + V-ing + V-ing: reading, writing and speaking.
  • Động từ nguyên mẫu + động từ nguyên mẫu + động từ nguyên mẫu: to study, to work and to travel.
  • Cụm giới từ + cụm giới từ + cụm giới từ: in the morning, in the afternoon and in the evening.

Mẹo: Khi gặp câu có từ and hoặc or nối nhiều thành phần, hãy kiểm tra hình thức ngữ pháp của các thành phần đó trước khi chọn đáp án.

Dạng 2: Cấu trúc song song với liên từ kết hợp (Coordinating Conjunctions)

Các liên từ kết hợp thường dùng để nối các từ, cụm từ hoặc mệnh đề có vai trò tương đương.

Có 7 liên từ kết hợp phổ biến, thường được ghi nhớ bằng cụm FANBOYS:

Liên từ Nghĩa Chức năng
For Vì Chỉ nguyên nhân
And Và Bổ sung thông tin
Nor Cũng không Bổ sung ý phủ định
But Nhưng Chỉ sự tương phản
Or Hoặc Chỉ sự lựa chọn
Yet Tuy nhiên Chỉ sự tương phản
So Vì vậy Chỉ kết quả

Ví dụ:

  • She wants to study abroad and work for an international company.
  • He is intelligent but careless.
  • You can take the bus or walk to school.
  • The weather was terrible, so we stayed at home.

Trong các ví dụ trên, những thành phần được nối có cấu trúc tương ứng.

Lưu ý: FANBOYS là nhóm 7 liên từ kết hợp, nhưng không phải cứ xuất hiện một liên từ trong nhóm này là câu sẽ có lỗi song song. Bạn cần kiểm tra chính xác những thành phần mà liên từ đang kết nối.

Dạng 3: Cấu trúc song song với cặp liên từ tương quan (Correlative Conjunctions)

Đây là nhóm cấu trúc rất quan trọng trong bài tập ngữ pháp. Hai liên từ thường xuất hiện thành cặp và kết nối các thành phần tương ứng.

Có 6 nhóm nên ưu tiên học:

Cặp liên từ Nghĩa Ví dụ
Both…and Vừa…vừa, cả…và Both Lan and Hoa are students.
Either…or Hoặc…hoặc You can either stay here or go home.
Neither…nor Không…cũng không Neither Tom nor Jack likes coffee.
Not only…but also Không những…mà còn She is not only smart but also hardworking.
Whether…or Dù…hay I don’t know whether he will come or stay at home.
Rather…than Thay vì… She decided to walk rather than take a taxi.

Ví dụ phân tích:

  • Sai: He is not only good at English but also speaks French fluently.
  • Đúng: He is not only good at English but also good at French.

Ở câu sai, good at English là cụm tính từ, trong khi speaks French fluently là cụm động từ. Câu đúng đã đưa hai thành phần về cùng một dạng.

Một cách viết khác cũng đúng:

  • He not only speaks English well but also speaks French fluently.

Lúc này, hai vế đều là cụm động từ có cùng cấu trúc.

Mẹo làm bài: Khi nhìn thấy một vế của cặp liên từ, hãy tìm vế còn lại và kiểm tra xem hai thành phần được nối có cùng loại cấu trúc hay không.

Dạng 4: Cấu trúc song song với động từ nguyên mẫu (Infinitive)

Khi liệt kê nhiều hành động sử dụng động từ nguyên mẫu, hãy duy trì cùng một hình thức.

Công thức:

  • to V + to V + to V
  • V + V + V (khi động từ đứng sau một động từ khuyết thiếu hoặc cấu trúc cho phép dùng bare infinitive)

Ví dụ:

  • My goal is to learn English, to improve my communication skills and to get a better job.
  • Students should read books, practise regularly and review their mistakes.

Trong một danh sách có nhiều động từ nguyên mẫu, có thể lược bỏ to ở các thành phần sau khi cấu trúc vẫn rõ ràng:

  • My goal is to learn English, improve my communication skills and get a better job.

Tuy nhiên, không được tùy ý trộn hai dạng:

  • Sai: She wants to study abroad, improve her English and getting a degree.
  • Đúng: She wants to study abroad, improve her English and get a degree.

Một số cấu trúc thường gặp với động từ nguyên mẫu:

Cấu trúc Ví dụ
Want to V I want to study, work and travel abroad.
Decide to V She decided to leave, find a job and start a new life.
Plan to V They plan to expand the business and hire more employees.
Need to V We need to prepare, practise and complete the assignment.

Dạng 5: Cấu trúc song song với danh động từ (Gerunds)

Danh động từ là động từ thêm -ing và có chức năng như danh từ. Khi nhiều danh động từ được nối với nhau trong câu, cần giữ cùng hình thức.

Công thức:

  • V-ing + V-ing + V-ing

Ví dụ:

  • My favourite activities are reading, swimming and cycling.
  • Learning English, practising pronunciation and expanding vocabulary require regular effort.
  • She is interested in travelling, cooking and taking photographs.

Một số động từ thường đi với V-ing:

Động từ/cụm động từ Ví dụ
Enjoy I enjoy reading and writing.
Avoid He avoids eating fast food and drinking sugary beverages.
Finish She finished doing her homework and cleaning her room.
Suggest I suggest taking a break and getting some fresh air.
Consider They considered moving abroad and changing jobs.
Keep Keep practising and reviewing your lessons.
Mind Would you mind opening the window and turning on the fan?

Lưu ý: Không phải mọi động từ đều đi với V-ing. Một số động từ đi với to V, một số đi với V-ing, và một số có thể đi với cả hai dạng nhưng thay đổi nghĩa. Vì vậy, cần học cấu trúc của từng động từ thay vì áp dụng máy móc.

Dạng 6: Cấu trúc song song với cụm danh từ (Noun Phrases)

Khi liệt kê các đối tượng, sự vật hoặc khái niệm, bạn nên sử dụng các danh từ hoặc cụm danh từ có cấu trúc tương ứng.

Ví dụ:

  • The course focuses on grammar, vocabulary and pronunciation.
  • The company needs a marketing manager, a sales assistant and a customer service representative.
  • Students should develop critical thinking, problem-solving skills and effective communication.

Một số mẫu cụm danh từ phổ biến:

Mẫu cấu trúc Ví dụ
Adjective + Noun modern technology, effective methods, practical solutions
Noun + Noun language skills, job opportunities, environmental issues
Determiner + Adjective + Noun a useful book, an interesting course, a practical guide

Cấu trúc này thường xuất hiện trong câu hỏi yêu cầu nhận diện lỗi sai hoặc hoàn thành câu. Khi các thành phần được nối bằng and/or, hãy xem chúng có cùng chức năng trong câu hay không.

Dạng 7: Cấu trúc song song với tính từ và trạng từ (Adjectives and Adverbs)

Các tính từ thường được sử dụng để mô tả cùng một chủ thể, trong khi trạng từ có thể bổ nghĩa cho các hành động được liệt kê.

Ví dụ:

  • She is kind, friendly and generous.
  • He completed the task quickly, accurately and efficiently.
  • The new policy is practical, affordable and effective.

So sánh câu đúng và câu sai:

  • Sai: The teacher is patient, helpful and teaches well.
  • Đúng: The teacher is patient, helpful and knowledgeable.
  • Một cách viết khác: The teacher behaves patiently, helps students effectively and explains lessons clearly.

Ở câu thứ hai, các thành phần đều là tính từ. Ở câu thứ ba, các thành phần đều là cụm động từ có trạng từ bổ nghĩa.

Dạng 8: Cấu trúc song song với mệnh đề (Clauses)

Không chỉ từ và cụm từ, các mệnh đề cũng có thể được kết nối theo cấu trúc song song.

Ví dụ:

  • She said that she was tired, that she needed a break and that she wanted to go home.
  • He believes that education is important, that everyone deserves equal opportunities and that learning should be lifelong.

Các mệnh đề được nối đều bắt đầu bằng that và có cấu trúc tương ứng.

Trong thực tế, bạn có thể lược bỏ một số thành phần lặp lại nếu câu vẫn rõ nghĩa:

  • She said that she was tired, needed a break and wanted to go home.

Tuy nhiên, nếu các mệnh đề có cấu trúc phức tạp hoặc dễ gây nhầm lẫn, việc lặp lại từ nối có thể giúp câu rõ ràng hơn.

Dạng 9: Cấu trúc song song trong câu so sánh (Comparisons)

Khi so sánh hai đối tượng hoặc hai hoạt động, cần đảm bảo các thành phần được đặt cạnh nhau có sự tương ứng về mặt ngữ pháp và ý nghĩa.

Ví dụ:

  • She enjoys reading more than watching television.
  • Working from home is as productive as working in an office.
  • Learning a language requires as much patience as practising a musical instrument.

Một số cấu trúc thường gặp:

Cấu trúc Ví dụ
A is as…as B This book is as useful as that one.
A is more…than B Reading is more relaxing than watching TV.
Prefer A to B I prefer walking to driving.
Would rather V than V I would rather stay home than go out.
The more…, the more… The more you practise, the more confident you become.

Lỗi thường gặp:

  • Sai: She prefers reading books to watch movies.
  • Đúng: She prefers reading books to watching movies.
  • Sai: I would rather studying at home than go to the library.
  • Đúng: I would rather study at home than go to the library.

Hãy chú ý dạng động từ đứng sau từng cấu trúc so sánh, bởi không phải cấu trúc nào cũng sử dụng cùng một dạng.

Dạng 10: Cấu trúc song song với các cặp giới từ và cụm từ cố định

Một số cụm từ trong tiếng Anh có cấu trúc cố định, yêu cầu các thành phần theo sau có hình thức tương ứng.

Các nhóm đáng chú ý:

Cấu trúc Ví dụ
From…to… The store is open from Monday to Friday.
Between…and… The temperature ranges between 20 and 30 degrees.
Not…but… The problem is not the cost but the quality.
Rather than… She chose to walk rather than take a taxi.
As well as… He speaks English as well as Spanish.
Instead of… Instead of watching TV, she reads books.

Ví dụ:

  • Sai: The course teaches students how to write essays and improving their speaking skills.
  • Đúng: The course teaches students how to write essays and improve their speaking skills.
  • Sai: Instead of watch television, he reads books.
  • Đúng: Instead of watching television, he reads books.

Lưu ý: Một số cụm như as well as có cách chia động từ phụ thuộc vào chủ ngữ chính, không đơn giản là áp dụng quy tắc chia động từ số nhiều cho toàn câu. Hãy phân biệt tính song song của các thành phần với quy tắc hòa hợp chủ ngữ – động từ.

5. Ứng dụng cấu trúc song song trong kỳ thi tiếng Anh THPT

Cấu trúc song song là kiến thức ngữ pháp có thể hỗ trợ học sinh trong nhiều dạng bài khác nhau. Đặc biệt, học sinh nên kết hợp chủ điểm này với kiến thức về từ loại, động từ và liên từ.

5.1. Dạng bài tìm lỗi sai

Đây là dạng bài yêu cầu nhận diện thành phần không phù hợp về ngữ pháp trong câu.

Ví dụ:

My brother enjoys playing football, watching movies and to read books.

A. enjoys

B. playing

C. watching

D. to read

Đáp án: D. to read

Giải thích: Ba hoạt động được liệt kê sau enjoys cần có dạng V-ing. Vì vậy, to read phải sửa thành reading.

5.2. Dạng bài chọn đáp án hoàn thành câu

Ví dụ:

To improve your English, you should read books, ______ and practise speaking every day.

A. listening to podcasts

B. listen to podcasts

C. listened to podcasts

D. to listening to podcasts

Đáp án: B. listen to podcasts

Giải thích: Ba hành động được liệt kê là read books, listen to podcasts và practise speaking. Chúng đều sử dụng động từ nguyên mẫu không có to.

5.3. Dạng bài viết lại câu

Ví dụ:

She is intelligent. She is hardworking. She is also responsible.

Có thể kết hợp thành:

She is intelligent, hardworking and responsible.

Câu mới sử dụng ba tính từ có chức năng tương đương để mô tả cùng một chủ thể.

5.4. Kết hợp cấu trúc song song với kiến thức ngữ pháp khác

Để làm tốt các câu hỏi ngữ pháp, học sinh không nên học cấu trúc song song riêng lẻ. Hãy kết hợp với:

  • Word forms: Nhận diện danh từ, động từ, tính từ và trạng từ.
  • Verb patterns: Phân biệt động từ đi với V-ing, to V hoặc bare infinitive.
  • Conjunctions: Hiểu chức năng của liên từ kết hợp và liên từ tương quan.
  • Comparisons: Nắm vững cấu trúc so sánh hơn, so sánh bằng và các mẫu diễn đạt sở thích.
  • Clauses: Phân biệt mệnh đề độc lập, mệnh đề phụ thuộc và cách nối mệnh đề.

Đặc biệt, khi gặp câu dài có nhiều thành phần, hãy phân tích cấu trúc trước khi chọn đáp án. Không nên chỉ dựa vào cảm giác câu nào nghe tự nhiên hơn.

6. Bài tập cấu trúc song song có đáp án

Dưới đây là 15 câu hỏi giúp bạn kiểm tra khả năng nhận diện và vận dụng cấu trúc song song. Bài tập được chia thành hai dạng: chọn đáp án đúng và sửa lỗi sai.

Bài tập 1: Chọn đáp án đúng

Câu 1. My sister enjoys ______ books, listening to music and watching films.

A. read

B. reading

C. to read

D. reads

Câu 2. The job requires patience, creativity and ______.

A. communicate effectively

B. effective communication

C. communicating effectively

D. to communicate effectively

Câu 3. She is not only intelligent ______ hardworking.

A. and

B. but also

C. but

D. or

Câu 4. Students should learn how to manage their time, set goals and ______ their progress.

A. monitoring

B. monitored

C. monitor

D. to monitoring

Câu 5. I prefer travelling by train to ______ by bus.

A. travel

B. travelled

C. travelling

D. to travel

Câu 6. Both the teacher ______ the students were satisfied with the results.

A. or

B. nor

C. and

D. but

Câu 7. He would rather stay at home ______ go out in the rain.

A. than

B. to

C. instead

D. rather

Câu 8. The course aims to improve students’ vocabulary, grammar and ______ skills.

A. communicate

B. communication

C. communicating

D. communicated

Câu 9. You can either take the bus ______ walk to the station.

A. nor

B. but

C. or

D. and

Câu 10. The manager asked us to work efficiently, communicate clearly and ______ deadlines.

A. meeting

B. meet

C. met

D. to meeting

Bài tập 2: Tìm và sửa lỗi sai

Câu 11. She likes reading novels, watching movies and to listen to music.

Câu 12. The new employee is friendly, responsible and works efficiently.

Câu 13. He is interested in learning English, to travel abroad and meeting new people.

Câu 14. The company focuses on improving product quality, reducing costs and to increase customer satisfaction.

Câu 15. Not only does she speak English fluently, but also Spanish very well.

Đáp án và giải thích

Câu Đáp án Giải thích
1 B Ba hoạt động sau enjoys đều sử dụng V-ing.
2 B Patience, creativity và effective communication đều là cụm danh từ.
3 B Cấu trúc not only…but also.
4 C Ba hành động sau how to được liệt kê bằng động từ nguyên mẫu không có to.
5 C Cấu trúc prefer A to B, hai thành phần là V-ing.
6 C Cấu trúc both…and.
7 A Cấu trúc would rather V than V.
8 B Vocabulary, grammar và communication skills là các cụm danh từ.
9 C Cấu trúc either…or.
10 B Ba hành động được liệt kê đều dùng động từ nguyên mẫu.

Đáp án sửa lỗi:

Câu 11:

  • Sai: reading novels, watching movies and to listen to music
  • Đúng: reading novels, watching movies and listening to music

Giải thích: Ba hoạt động cần cùng dạng V-ing.

Câu 12:

  • Sai: friendly, responsible and works efficiently
  • Đúng: friendly, responsible and efficient

Giải thích: Ba thành phần dùng để mô tả nhân viên nên cùng là tính từ.

Câu 13:

  • Sai: learning English, to travel abroad and meeting new people
  • Đúng: learning English, travelling abroad and meeting new people

Giải thích: Ba hoạt động sau interested in đều sử dụng V-ing.

Câu 14:

  • Sai: improving product quality, reducing costs and to increase customer satisfaction
  • Đúng: improving product quality, reducing costs and increasing customer satisfaction

Giải thích: Ba hành động được liệt kê đều sử dụng V-ing.

Câu 15:

  • Sai: Not only does she speak English fluently, but also Spanish very well.
  • Đúng: Not only does she speak English fluently, but she also speaks Spanish very well.

Giải thích: Hai vế được nối bằng not only…but also cần có cấu trúc tương ứng. Câu đúng sử dụng hai mệnh đề với chủ ngữ và động từ tương ứng.

Kết luận

Cấu trúc song song là chủ điểm ngữ pháp quan trọng giúp câu tiếng Anh trở nên rõ ràng, cân đối và chính xác. Người học nên ưu tiên ghi nhớ 10 nhóm kiến thức phổ biến, đặc biệt là cấu trúc liệt kê, 7 liên từ FANBOYS, 6 cặp liên từ tương quan, cách sử dụng V-ing/to V và các cấu trúc so sánh.

Để thành thạo, hãy kết hợp học công thức, phân tích ví dụ đúng – sai và luyện tập thường xuyên. Nếu đang ôn thi THPT hoặc củng cố ngữ pháp nền tảng, bạn có thể tiếp tục luyện các dạng bài trắc nghiệm tiếng Anh trên HocThongMinh.